Polski Związek Szachowy

Ministerstwo Sportu i Turystyki

Rozdział 10: Wymiana w grze środkowej i końcowej (mf Ryszard Bernard, mm Marek Matlak)

 

Motto:
„Jeśli wszystko na to wskazuje, że partia rozstrzygnie się w końcówce, to pomyśl o tym, jakie figury trzeba i jakich nie powinno się wymienić”.

Jose Raul Capablanca

Wstęp

 
W czasie partii dochodzi do wymian figur. Znikają wówczas z szachownicy równowartościowe formalnie bierki, ale każda ze stron dąży do uzyskania choć minimalnych korzyści pozycyjnych. Strategicznym plusem może być wymiana „złej” figury na „dobrą”, opanowanie wolnej linii, stworzenie słabości pionkowych, przejście do lepszej końcówki czy też zneutralizowanie inicjatywy partnera. Warto pamiętać, że istotą korzystnej wymiany nie jest to, co się wymienia, ale to co pozostaje na szachownicy. Dość częste są przypadki, gdy nasza „dobra” figura zdejmowana jest z deski razem z pasywną bierką przeciwnika, ale spełniającą ważne funkcje obronne. Zgodnie z tą zasadą bardziej odpowiedzialna jest wymiana w grze końcowej, gdyż po niej może powstać pozycja z jednoznaczną już oceną (teoretyczna wygrana lub remis). Jeśli chcemy wymienić swoją bierkę, np. hetmana, to nie należy „gonić” nią figury partnera. Wystarczy postawić hetmana na silnej pozycji, wówczas przeciwnik sam wymianę zaproponuje. Wielki polski szachista, Akiba Rubinstein, poprzez wymiany wielokrotnie demonstrował głębokie zrozumienie pozycji. Oto jedna z klasycznych jego partii:

Literatura: Program komputerowy Strategie 2.0 (ChessOK, dawna Convekta)

Linki zagraniczne 2

 Chess-News
 Chess 24
 Tablice Nalimova
  
  
  
  
  
  
  

 

Copyright PZSzach.org.pl